Mẹ và con

Phần 1: Những ngày thơ ấu
Lúc con mở mắt chào đời. Mẹ ôm con trong vòng tay
Con cám ơn mẹ bằng những tiếng khóc thét lên
Lúc con lên 1, Mẹ bú mướm cho con và tắm rửa cho con mỗi ngày
Con cám ơn mẹ bằng những tiếng khóc quấy suốt đêm dài
Lúc con lên 2, Mẹ dắt con chập chững từng bước đi
Con cám ơn mẹ bằng cách bỏ chạy thật xa khi mẹ cất tiếng gọi con
Lúc con lên 3, Mẹ chăm sóc từng bữa ăn cho con với tất cả tình yêu thương
Con cám ơn mẹ bằng cách hất tung mọi thức ăn xuống sàn
Lúc con lên 4, Mẹ cho con những cây bút chì màu
Con cám ơn mẹ bằng cách bôi màu lung tung lên bàn ăn
Lúc con lên 5, Mẹ sửa soạn quần áo thật đẹp cho con đi kỳ nghỉ hè
Con cám ơn mẹ bằng cách nhảy tõm vào vũng bùn đầu tiên con gặp
Lúc con lên 6, Mẹ nắm tay dắt con đến trường
Con cám ơn mẹ bằng cách hét toáng lên “ Không đi đâu, không đi đâu”
Lúc con lên 7, Mẹ mua cho con một quả bóng để con chơi đùa
Con cám ơn mẹ bằng cách ném bóng vỡ cửa kính nhà kế bên
Lúc con lên 8, Mẹ mua cho con một que kem
Con cám ơn mẹ bằng cách để nó chảy nhỏ giọt ướt bẩn cả vạt áo
Lúc con lên 9, Mẹ mời cô giáo đến nhà dạy dương cầm cho con
Con cám ơn mẹ bằng cách chẳng hề bận tâm đến việc luyện tập
Lúc con lên 10, Mẹ suốt ngày đưa đón con, từ sân chơi bóng đến sàn tập đến những bữa tiệc sinh nhật
Con cám ơn mẹ bằng cách nhảy ra khỏi xe, chẳng bao giờ ngoái lại nhìn mẹ
Lúc con lên 11, Mẹ dẫn con và lũ bạn nghịch ngợm đi xem chiếu bóng
Con cám ơn mẹ bằng cách đòi ngồi ở dãy nghế khác
Lúc con lên 12, Mẹ căn dặn con không được xem những bộ phim không phù hợp lứa tuổi
Con cám ơn mẹ bằng cách chờ đến lúc mẹ vắng nhà là xem đến thoả thích

Mẹ và con (phần 2): Thời niên thiếu
Khi con 13 tuổi, Mẹ bảo đã đến lúc con phải cắt tóc không được để đầu bù xù như vậy
Con cám ơn mẹ bằng cách bảo rằng Mẹ chẳng biết gì về mode tóc cả
Khi con 14 tuổi, Mẹ trả tiền cho chuyến đi trại hè một tháng của con
Con cám ơn mẹ bằng cách chẳng hề viết dù chỉ là một lá thư cho mẹ
Khi con lên 15 tuổi, Mẹ tan sở làm về nhà mong chờ vòng tay ôm chặt của con
Con cám ơn mẹ bằng cách ở lì trong phòng và chốt cửa lại
Khi con 16 tuổi, Mẹ tập cho con lái chiếc xe của mẹ
Con cám ơn mẹ bằng cách lấy nó đi bất kỳ khi nào con có thể
Khi con 17 tuổi, Mẹ ngồi đợi một cuộc điện thoại quan trọng
Con cám ơn mẹ bằng cách tán chuyện cùng với chúng bạn trên điện thoại suốt đêm
Khi con 18 tuổi, Mẹ khóc vì sung sướng trong ngày lễ con tốt nghiệp
Con cám ơn mẹ bằng cách vui chơi cùng chúng bạn trong tiệc chia tay đến tận sáng hôm sau

Mẹ và con (phần 3): Lớn khôn và trưởng thành
Con 19 tuổi, Mẹ đóng học phí cho con vào đại học, chở con đến ký túc xá, mang vác hành lý giúp con
Con cám ơn mẹ bằng cách chào tạm biệt mẹ ở bên ngoài cổng ký túc xá để khỏi phải xấu hổ trước mặt bạn bè
Con 20 tuổi, Mẹ hỏi han con rằng con đã hẹn hò vơí một ai chưa
Con cám ơn mẹ bằng cách đáp lại rằng “ Chẳng phải việc của mẹ”
Con 21 tuổi, Mẹ gợi ý một vài công việc cho bước đường tương lai của con
Con cám ơn mẹ bằng cách đáp rằng “ Con chẳng muốn giống như mẹ”
Con 22 tuổi, Mẹ xúc động ôm chặt con trong ngày lễ con tốt nghiệp đại học
Con cám ơn mẹ bằng lời xin thưởng cho một chuyến du lịch châu âu
Con 23 tuổi, Mẹ sắm sửa những đồ đạc cho căn hộ đầu tiên của con
Con cám ơn mẹ bằng cách bảo vơí chúng bạn rằng những đồ đạc ấy trông thậ xấu xí
Con 24 tuổi, Mẹ hẹn gặp người bạn sắp cưới của con và hỏi han về những dự định tương lai của hai đứa
Con cám ơn mẹ bằng ánh mắt nhìn giận dỗi và tiếng càu nhàu “ thôi đi mẹ, xin mẹ”
Con 25 tuổi, Mẹ giúp con trang trải chi phí cho tiệc cưới, rồi mẹ khóc và bảo con mẹ yêu con biết dường nào
Con cám ơn mẹ bằng cách dọn nhà tới tận một vùng đất xa xôi khác của đất nước
Con 30 tuổi, Mẹ gọi điện thoại dặn dò con vài điều về cách chăm sóc trẻ sơ sinh
Con cám ơn mẹ bằng lời đáp “ Mẹ ơi, thơì buổi bây giờ đã khác xưa rồi”
Con 40 tuổi, Mẹ gọ điện nhắc con về ngày sinh nhật của một người họ hàng
Con cám ơn mẹ bằng cách bảo rằng “ mẹ ơi thực sự con rất bận”
Con 50 tuổi, Mẹ ngã ốm và cần đến sự chăm sóc của con, con cám ơn mẹ bằng cách đọc những sách vở về gánh nặng của cha mẹ đối vơí con cái
Rồi một ngày kia mẹ lặng lẽ ra đi. Và mọi điều mà con đã chẳng bao giờ làm vì mẹ đổ ập xuống như một tiếng sét ngang trơì
“ Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Năm canh chày thức đủ năm canh”

Mỗi chúng ta chỉ có một người mẹ, chẳng có gì có thể thay thế được người. Hãy luôn yêu kính mẹ hơn cả chính bản thân bạn, mỗi một phút giây trong cuộc đời bạn. Cuộc sống sẽ trở nên vô nghĩa nếu vắng mẹ. Một khi mẹ ra đi, những gì còn lại trong bạn chỉ là những kỷ niệm dấu yêu về mẹ và cả nhiều hối tiếc.

Advertisements

Tình mẫu tử

Một cậu bé mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học. Điều cậu bé sợ đã thành sự thật, mẹ cậu bé nhận lời. Đây là lần đầu tiên bạn bè và giáo viên chủ nhiệm gặp mẹ cậu bé và cậu rất xấu hổ về vẻ bề ngoài của mẹ mình. Mặc dù cũng là một người phụ nữ đẹp, có một vết sẹo lớn che gần toàn bộ mặt bên phải của cô. Cậu bé không bao giờ muốn hỏi mẹ mình tại sao bị vết sẹo lớn vậy.

Vào buổi họp mặt, mọi người có ấn tượng rất đẹp về sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo đập vào mắt, nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và giấu mình vào một góc tránh mặt mọi người. Ở đó, cậu bé nghe được mẹ mình nói chuyện với cô giáo.
“ Làm sao chị bị vết sẹo như vậy trên mặt?” Cô giáo của cậu hỏi. Người mẹ trả lời, “ Khi con tôi còn bé, nó đang ở trong phòng thì lửa bốc lên. Mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa đã bốc lên quá cao, và thế là tôi chạy vào. Khi tôi chạy đến chỗ nó, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống người nó và tôi vội vàng lấy mình che cho nó. Tôi bị đánh đến ngất xỉu nhưng thật là may mắn là có một anh lính cứu hỏa đã vào và cứu cả hai mẹ con tôi. ” Người mẹ chạm vào vết sẹo nhăn nhúm trên mặt. “ Vết sẹo này không chữa được nữa, nhưng cho tới ngày hôm nay, tôi chưa hề hối tiếc về điều mình đã làm. ”

Đến đây, cậu bé chạy ra khỏi chỗ nấp của mình về phía mẹ, nước mắt lưng tròng. Cậu bé ôm lấy mẹ mình và cảm nhận được sự hy sinh của mẹ dành cho mình. Cậu bé nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó.

Đạo Hiếu trong ca dao Việt Nam

Chữ Hiếu là một trong những nét đạo đức của nền phong hóa Việt, Hiếu có nghĩa là đức hạnh của một người biết thờ kính, chăm sóc mẹ cha. Khi còn bé thì phải biết tuân theo lời dạy bảo của cha mẹ, khi cha mẹ còn sinh tiền thì phải biết chăm sóc, hầu hạ, phụng dưỡng cho trọn đạo làm con; đến khi cha mẹ mãn phần thì phải để tang, thờ cúng và nguyện cầu cho cha mẹ được vãng sanh; siêu thoát.
Trong đạo Phật, đạo Hiếu đã được đức Phật dạy cho hàng đệ tử phải lấy chữ hiếu làm trọng. Ân cha mẹ là một trong tứ ân cần phải luôn luôn giữ gìn và tu tập. Trong kinh Vu Lan, Đức Phật đã dạy cho chúng ta gương hiếu hạnh của Đức Mục Kiền Liên và từ đó đã khai nguồn cho mùa Vu Lan thắng hội vào dịp rằm tháng bảy âm lịch. Mùa Vu Lan còn được gọi là mùa báo hiếu, lễ tiết Vu Lan rằm tháng bảy là một trong những ngày lễ vía quan trọng của sinh hoạt Phật giáo. Nương theo tinh thần báo hiếu của ngày lễ Vu Lan, căn cứ theo sự tích Đức Mục Kiền Liên cầu xin Đức Phật dạy cho phương cách cúng dường trai tăng và nhờ vào nguyện lực của chư tăng mà đã cứu được mẹ thoát khỏi ngục hình. Do đó ngày Vu Lan còn được xem như là “ Ngày của Mẹ”. Vì thế trong lãnh vực Đạo Hiếu đã có sự gần gũi, gắn bó giữa sinh hoạt của đạo Phật và nền văn hóa Việt tộc.
Một trong những nét thể hiện cho nền văn hóa phong phú của dân tộc Việt, đó là những nét giáo huấn thuần túy trong dân gian được chất chứa trong những vần điệu ca dao. Trong bài này, chúng tôi xin được đề cập và trích dẫn một số câu ca dao Việt Nam đã được truyền tụng nói về lòng hiếu thảo của con cái đối với mẹ cha, cũng như đề cao đến công ơn sanh thành dưỡng dục của cha mẹ đã hiếu trọn đời mình cho cuộc sống và hạnh phúc của đàn con.
Nói đến ca dao trong đạo hiếu của dân tộc Việt, hầu hết người Việt chúng ta đều thuộc và thường dạy con cái những câu ca dao sau đây để khuyên dạy chúng ta làm người phải biết nghĩ đến công ơn cao dày của cha mẹ. Hình ảnh để sánh ví với công cha nghĩa mẹ thường được nêu ra như:
  “ Công cha như núi Thái Sơn
  Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
  Một lòng thờ mẹ kính cha
  Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”
 hay là:
  “ Công cha như núi ngất trời
  Nghĩa mẹ như nước sáng ngời biển đông
  Núi cao, biển rộng mênh mông
  Cù lao chín chữ thuộc lòng con ơi”
– Công ơn cha mẹ vô cùng cao rộng như thế, đạo làm con trước hết là phải biết vâng lời cha mẹ:
  “ Cá không ăn muối, cá ươn
  Con cãi cha mẹ trăm đường con hư “
  hay là:
  “ Mẹ cha là biển, là trời
  Làm sao con dám cưỡng lời mẹ cha”
– Lớn lên khi ý thức được công ơn sanh thành dưỡng dục khó nhọc của mẹ cha thì phải ghi lòng tạc dạ ơn nghĩa cao dày của đấng sanh thành:
  “ Nuôi con khó nhọc đến giờ
  Trưởng thành con phải biết thời hai thân”
Công nuôi dưỡng của cha, ơn mang nặng đẻ đau của mẹ, sự đáp đền của phận làm con cũng chỉ trong muôn một:
  “ Ơn cha nặng lắm ai ơi
  Nghĩa mẹ bằng trời, chín tháng cưu mang”
Không những chỉ mang nặng, đẻ đau mà ơn sâu của mẹ thật vô cùng trời biển, từ khi bú mớm cho đến lúc nhai cơm sú nước cho con:
  “ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
  Miệng nhai cơm búng, lưỡi lừa cá xương”.
Từ miếng ăn giấc ngủ, từ giọng hát ầu ơ ru con với chiếc quạt nồng, nhịp võng tao nôi đã ru êm cho tình mẫu tử thiêng liêng, vòng tay êm ái của mẹ hiền là hình ảnh muôn đời gắn bó trong tâm thức của những ai trong đời đã được làm con và đã được nâng niu trong tình thương ấp ủ của mẹ hiền:
  – Con ơi, con ngủ cho ngon
  Để mẹ đi gánh nước non tang bồng.
Ngoài tình thương mẹ đã dành cho con, vai trò của người mẹ Việt Nam vẫn còn ưu tư cho vận nước, những hình ảnh của Hòn Vọng Phu, của nàng Tô Thị, của những anh hùng liệt nữ vẫn chói ngời trong từng trang sử Việt kiêu hùng, phận làm con, đã được nuôi dưỡng lớn lên không phải chỉ toàn bằng cơm áo, mà đã được lớn khôn trong tình thương bao la của mẹ của cha, nhất là Mẹ – tất cả đều dành để cho con. Mẹ đã hun đúc cho con những đạo đức, tình người, ơn của mẹ làm sao mà kể xiết. Đến khi lớn lên con lại chấp cánh bay xa, trai thì ra đời bôn ba với sự nghiệp, gái thì khăn áo vu qui, cất bước theo chồng, xa mẹ, xa cha. Và đến khi những đứa con lại làm vai trò cha mẹ thì mới ý thức thêm rằng công ơn của mẹ cha thật là vô bến, vô bờ:
  “ Lên non mới biết non cao
  Nuôi con mới biết công lao mẫu từ”.
  – Bao giờ cá lý hóa long
  Đền ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa
Nhất là trong hoàn cảnh nào đó, phải đành sống xa cha mẹ, lòng yêu thương lại càng thắm thiết hơn:
  – Một mai gặt lúa đem về
  Thờ cha, kính mẹ nhiều bề hiếu trung.
  – Ơn cha nghĩa mẹ nặng trìu
  Ra công báo đáp ít nhiều phận con.
Cho dẫu trong hoàn cảnh nghèo nàn của thân phận, nỗi lòng của mẹ vẫn vô biên trong tình thương thắm thiết, đậm đà và tình cảm của người con thương yêu mẹ là một tình thương tôn kính vô biên:
  “ Mẹ già ở túp lều tranh
  Sớm thăm, tối viếng mới đành dạ con”.
Đạo lý làm người là đạo lý của Lạc Hồng Việt tộc, lời khuyên răn trong đạo lý của dân tộc Việt vẫn là: “ Thờ mẹ kính cha !”.
  – Liệu mà thờ mẹ kính cha
  Đừng tiếng nặng nhẹ, người ta chê cười
Phụng dưỡng mẹ cha thì phải biết lòng chăm lo cho tròn chữ Hiếu:
  – Cau non khéo bửa cũng dày
  Trầu têm cánh phượng để Thầy ăn đêm
  (Thầy: Người miền Bắc thường gọi cha mẹ là Thầy mẹ)
Người con trai khi đi lấy vợ, thường cũng phải chọn lựa người vợ mình phải là người con hiếu thảo với mẹ cha:
  “ Hôm xưa anh đến chơi nhà,
  Thấy mẹ nằm võng, thấy cha nằm giường
  Thấy em nằm đất anh thương
  Vội ra kẻ chợ đóng giường tám thang”
Và người con gái khi đi lấy chồng, cũng thường đòi hỏi người chồng mình phải là bậc hiếu trung:
  “ Ngó lên rừng, thấy cặp cu đương đá
  Ngó xuống biển, thấy cặp cá đương đua
  Chàng về lập miếu thờ vua
  Lập lăng thờ mẹ, lập chùa thờ cha”
Bổn phận của người chồng không những chỉ thờ phượng cha mẹ riêng mình, mà phải trọn lòng hiếu thảo với cha mẹ vợ:
  – Em về anh gởi buồng cau
  Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy
  Em về anh gởi đôi giầy
  Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi
Cả hai vợ chồng cùng đồng một lòng thờ kính cha mẹ chuntg của cả hai người:
  “ Em thì đi cấy ruộng bông,
  Anh đi cắt lúa để chung một nhà
  Đem về phụng dưỡng mẹ cha
  Muôn đời tiếng Hiếu người ta còn truyền”
Nhưng nỗi lòng của người con gái khi cất bước theo chồng thường mang trong tâm, nỗi niềm thương cha, nhớ mẹ khôn nguôi:
  – Thương mẹ, nhơ cha như kim châm vào dạ
  Nghĩ đến chừng nào, lụy hạ tuôn rơi.
Bổn phận của nàng dâu thường chăm sóc cho cha mẹ chồng hơn cha mẹ mình, vì không được cận kề hôm sớm, nên thường tủi hổ than thầm.
  – Gió đưa cây cửu lý hương
  Từ xa cha mẹ thất thường bữa ăn
  Sầu riêng, cơm chẳng buồn ăn,
  Đã bưng lấy bát, lại dằn xuống mâm
Và cũng vì thương cha mẹ, nên một số người đã không chịu lấy chồng phương xa, mà chỉ muốn ở gần để được phụng dưỡng cha già mẹ yếu:
  – Con cá đối, nằm trong cối đá,
  Con chim đa đa, đậu nhánh đa đa
  Chồng gần bậu không lấy, bậu lấy chồng xa,
  Mai sau cha yếu, mẹ già
  Chém cơm, bát nước, bộ kỷ trà ai bưng ?
Đó là khi cha mẹ còn sinh tiền, nhưng rồi đến một tuổi đời nào đó thì:
  – Mẹ già như chuối chín cây
  Gió đưa mẹ rụng, con rày mồ côi.
Chỉ còn mang trong lòng nỗi nhớ thương và phụng dưỡng khi cha mẹ còn sống ra sao, thì khi mẹ cha khuất núi vẫn một lòng nhớ thương, yêu kính và phụng thờ:
  – Quyết lòng lập miếu chạm rồng
  Đền ơn phụ mẫu ẵm bồng  ngày xưa.
  hoặc:
  – Thờ mình dĩa muối tương rau
  Còn nhớ phụ mẫu, mâm cao cỗ đầy
Trong những vần ca dao xưng tụng lòng hiếu thảo của những người con biết thờ cha, kính mẹ; bên cạnh đó chúng ta còn được nghe những câu ca dao có tính chất mỉa mai, châm biếm cho những ai không tròn đạo hiếu trung:
  – Cha mẹ nuôi con, bằng trời, bằng bể
  Con nuôi cha mẹ, con kể từng ngày.
  – Mẹ cha còn sống, thì chẳng cho ăn
  Đến khi thác xuống làm văn tế ruồi
  – Mẹ cha còn sống, chẳng chịu dưỡng nuôi
  Đến khi khuất núi ngậm ngùi khóc than.
Nhìn chung lại, ca dao Việt Nam vốn đã vô cùng phong phú, lại càng phong phú hơn khi đã dùng phương tiện của những câu hò, điệu hát dân gian truyền khẩu để nói lên tấm lòng hiếu thảo của những người con và đề cao công lao trời biển của mẹ cha, đã với bao la của tình thương để dành tất cả cuộc đời mình cho cuộc sống và niềm vui của những đứa con.
Trong hoàn cảnh ly hương hôm nay thiết nghĩ những câu ca dao trung hiếu sẽ vô cùng thắm thiết cho tâm trạng những ai đang cách xa người mẹ hiền còn ở lại chốn quê xưa:
  – Mẹ già như chuối ba hương
  Như xôi nếp một như đường mía lau.
  – Chiều chiều ra đứng ngõ sau
  Trông về quê mẹ ruộc đau chín chiều
  – Chiều chiều ngó ngược ngó xuôi
  Ngó trông thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương

Đạo Hiếu trong ca dao Việt Nam


Chữ Hiếu là một trong những nét đạo đức của nền phong hóa Việt, Hiếu có nghĩa là đức hạnh của một người biết thờ kính, chăm sóc mẹ cha. Khi còn bé thì phải biết tuân theo lời dạy bảo của cha mẹ, khi cha mẹ còn sinh tiền thì phải biết chăm sóc, hầu hạ, phụng dưỡng cho trọn đạo làm con; đến khi cha mẹ mãn phần thì phải để tang, thờ cúng và nguyện cầu cho cha mẹ được vãng sanh; siêu thoát.
Trong đạo Phật, đạo Hiếu đã được đức Phật dạy cho hàng đệ tử phải lấy chữ hiếu làm trọng. Ân cha mẹ là một trong tứ ân cần phải luôn luôn giữ gìn và tu tập. Trong kinh Vu Lan, Đức Phật đã dạy cho chúng ta gương hiếu hạnh của Đức Mục Kiền Liên và từ đó đã khai nguồn cho mùa Vu Lan thắng hội vào dịp rằm tháng bảy âm lịch. Mùa Vu Lan còn được gọi là mùa báo hiếu, lễ tiết Vu Lan rằm tháng bảy là một trong những ngày lễ vía quan trọng của sinh hoạt Phật giáo. Nương theo tinh thần báo hiếu của ngày lễ Vu Lan, căn cứ theo sự tích Đức Mục Kiền Liên cầu xin Đức Phật dạy cho phương cách cúng dường trai tăng và nhờ vào nguyện lực của chư tăng mà đã cứu được mẹ thoát khỏi ngục hình. Do đó ngày Vu Lan còn được xem như là “ Ngày của Mẹ”. Vì thế trong lãnh vực Đạo Hiếu đã có sự gần gũi, gắn bó giữa sinh hoạt của đạo Phật và nền văn hóa Việt tộc.
Một trong những nét thể hiện cho nền văn hóa phong phú của dân tộc Việt, đó là những nét giáo huấn thuần túy trong dân gian được chất chứa trong những vần điệu ca dao. Trong bài này, chúng tôi xin được đề cập và trích dẫn một số câu ca dao Việt Nam đã được truyền tụng nói về lòng hiếu thảo của con cái đối với mẹ cha, cũng như đề cao đến công ơn sanh thành dưỡng dục của cha mẹ đã hiếu trọn đời mình cho cuộc sống và hạnh phúc của đàn con.
Nói đến ca dao trong đạo hiếu của dân tộc Việt, hầu hết người Việt chúng ta đều thuộc và thường dạy con cái những câu ca dao sau đây để khuyên dạy chúng ta làm người phải biết nghĩ đến công ơn cao dày của cha mẹ. Hình ảnh để sánh ví với công cha nghĩa mẹ thường được nêu ra như:
“ Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”
hay là:
“ Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước sáng ngời biển đông
Núi cao, biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ thuộc lòng con ơi”
– Công ơn cha mẹ vô cùng cao rộng như thế, đạo làm con trước hết là phải biết vâng lời cha mẹ:
“ Cá không ăn muối, cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư “
hay là:
“ Mẹ cha là biển, là trời
Làm sao con dám cưỡng lời mẹ cha”
– Lớn lên khi ý thức được công ơn sanh thành dưỡng dục khó nhọc của mẹ cha thì phải ghi lòng tạc dạ ơn nghĩa cao dày của đấng sanh thành:
“ Nuôi con khó nhọc đến giờ
Trưởng thành con phải biết thời hai thân”
Công nuôi dưỡng của cha, ơn mang nặng đẻ đau của mẹ, sự đáp đền của phận làm con cũng chỉ trong muôn một:
“ Ơn cha nặng lắm ai ơi
Nghĩa mẹ bằng trời, chín tháng cưu mang”
Không những chỉ mang nặng, đẻ đau mà ơn sâu của mẹ thật vô cùng trời biển, từ khi bú mớm cho đến lúc nhai cơm sú nước cho con:
“ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
Miệng nhai cơm búng, lưỡi lừa cá xương”.
Từ miếng ăn giấc ngủ, từ giọng hát ầu ơ ru con với chiếc quạt nồng, nhịp võng tao nôi đã ru êm cho tình mẫu tử thiêng liêng, vòng tay êm ái của mẹ hiền là hình ảnh muôn đời gắn bó trong tâm thức của những ai trong đời đã được làm con và đã được nâng niu trong tình thương ấp ủ của mẹ hiền:
– Con ơi, con ngủ cho ngon
Để mẹ đi gánh nước non tang bồng.
Ngoài tình thương mẹ đã dành cho con, vai trò của người mẹ Việt Nam vẫn còn ưu tư cho vận nước, những hình ảnh của Hòn Vọng Phu, của nàng Tô Thị, của những anh hùng liệt nữ vẫn chói ngời trong từng trang sử Việt kiêu hùng, phận làm con, đã được nuôi dưỡng lớn lên không phải chỉ toàn bằng cơm áo, mà đã được lớn khôn trong tình thương bao la của mẹ của cha, nhất là Mẹ – tất cả đều dành để cho con. Mẹ đã hun đúc cho con những đạo đức, tình người, ơn của mẹ làm sao mà kể xiết. Đến khi lớn lên con lại chấp cánh bay xa, trai thì ra đời bôn ba với sự nghiệp, gái thì khăn áo vu qui, cất bước theo chồng, xa mẹ, xa cha. Và đến khi những đứa con lại làm vai trò cha mẹ thì mới ý thức thêm rằng công ơn của mẹ cha thật là vô bến, vô bờ:
“ Lên non mới biết non cao
Nuôi con mới biết công lao mẫu từ”.
– Bao giờ cá lý hóa long
Đền ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa
Nhất là trong hoàn cảnh nào đó, phải đành sống xa cha mẹ, lòng yêu thương lại càng thắm thiết hơn:
– Một mai gặt lúa đem về
Thờ cha, kính mẹ nhiều bề hiếu trung.
– Ơn cha nghĩa mẹ nặng trìu
Ra công báo đáp ít nhiều phận con.
Cho dẫu trong hoàn cảnh nghèo nàn của thân phận, nỗi lòng của mẹ vẫn vô biên trong tình thương thắm thiết, đậm đà và tình cảm của người con thương yêu mẹ là một tình thương tôn kính vô biên:
“ Mẹ già ở túp lều tranh
Sớm thăm, tối viếng mới đành dạ con”.
Đạo lý làm người là đạo lý của Lạc Hồng Việt tộc, lời khuyên răn trong đạo lý của dân tộc Việt vẫn là: “ Thờ mẹ kính cha !”.
– Liệu mà thờ mẹ kính cha
Đừng tiếng nặng nhẹ, người ta chê cười
Phụng dưỡng mẹ cha thì phải biết lòng chăm lo cho tròn chữ Hiếu:
– Cau non khéo bửa cũng dày
Trầu têm cánh phượng để Thầy ăn đêm
(Thầy: Người miền Bắc thường gọi cha mẹ là Thầy mẹ)
Người con trai khi đi lấy vợ, thường cũng phải chọn lựa người vợ mình phải là người con hiếu thảo với mẹ cha:
“ Hôm xưa anh đến chơi nhà,
Thấy mẹ nằm võng, thấy cha nằm giường
Thấy em nằm đất anh thương
Vội ra kẻ chợ đóng giường tám thang”
Và người con gái khi đi lấy chồng, cũng thường đòi hỏi người chồng mình phải là bậc hiếu trung:
“ Ngó lên rừng, thấy cặp cu đương đá
Ngó xuống biển, thấy cặp cá đương đua
Chàng về lập miếu thờ vua
Lập lăng thờ mẹ, lập chùa thờ cha”
Bổn phận của người chồng không những chỉ thờ phượng cha mẹ riêng mình, mà phải trọn lòng hiếu thảo với cha mẹ vợ:
– Em về anh gởi buồng cau
Buồng trước kính mẹ, buồng sau kính thầy
Em về anh gởi đôi giầy
Phòng khi mưa gió để thầy mẹ đi
Cả hai vợ chồng cùng đồng một lòng thờ kính cha mẹ chuntg của cả hai người:
“ Em thì đi cấy ruộng bông,
Anh đi cắt lúa để chung một nhà
Đem về phụng dưỡng mẹ cha
Muôn đời tiếng Hiếu người ta còn truyền”
Nhưng nỗi lòng của người con gái khi cất bước theo chồng thường mang trong tâm, nỗi niềm thương cha, nhớ mẹ khôn nguôi:
– Thương mẹ, nhơ cha như kim châm vào dạ
Nghĩ đến chừng nào, lụy hạ tuôn rơi.
Bổn phận của nàng dâu thường chăm sóc cho cha mẹ chồng hơn cha mẹ mình, vì không được cận kề hôm sớm, nên thường tủi hổ than thầm.
– Gió đưa cây cửu lý hương
Từ xa cha mẹ thất thường bữa ăn
Sầu riêng, cơm chẳng buồn ăn,
Đã bưng lấy bát, lại dằn xuống mâm
Và cũng vì thương cha mẹ, nên một số người đã không chịu lấy chồng phương xa, mà chỉ muốn ở gần để được phụng dưỡng cha già mẹ yếu:
– Con cá đối, nằm trong cối đá,
Con chim đa đa, đậu nhánh đa đa
Chồng gần bậu không lấy, bậu lấy chồng xa,
Mai sau cha yếu, mẹ già
Chém cơm, bát nước, bộ kỷ trà ai bưng ?
Đó là khi cha mẹ còn sinh tiền, nhưng rồi đến một tuổi đời nào đó thì:
– Mẹ già như chuối chín cây
Gió đưa mẹ rụng, con rày mồ côi.
Chỉ còn mang trong lòng nỗi nhớ thương và phụng dưỡng khi cha mẹ còn sống ra sao, thì khi mẹ cha khuất núi vẫn một lòng nhớ thương, yêu kính và phụng thờ:
– Quyết lòng lập miếu chạm rồng
Đền ơn phụ mẫu ẵm bồng  ngày xưa.
hoặc:
– Thờ mình dĩa muối tương rau
Còn nhớ phụ mẫu, mâm cao cỗ đầy
Trong những vần ca dao xưng tụng lòng hiếu thảo của những người con biết thờ cha, kính mẹ; bên cạnh đó chúng ta còn được nghe những câu ca dao có tính chất mỉa mai, châm biếm cho những ai không tròn đạo hiếu trung:
– Cha mẹ nuôi con, bằng trời, bằng bể
Con nuôi cha mẹ, con kể từng ngày.
– Mẹ cha còn sống, thì chẳng cho ăn
Đến khi thác xuống làm văn tế ruồi
– Mẹ cha còn sống, chẳng chịu dưỡng nuôi
Đến khi khuất núi ngậm ngùi khóc than.
Nhìn chung lại, ca dao Việt Nam vốn đã vô cùng phong phú, lại càng phong phú hơn khi đã dùng phương tiện của những câu hò, điệu hát dân gian truyền khẩu để nói lên tấm lòng hiếu thảo của những người con và đề cao công lao trời biển của mẹ cha, đã với bao la của tình thương để dành tất cả cuộc đời mình cho cuộc sống và niềm vui của những đứa con.
Trong hoàn cảnh ly hương hôm nay thiết nghĩ những câu ca dao trung hiếu sẽ vô cùng thắm thiết cho tâm trạng những ai đang cách xa người mẹ hiền còn ở lại chốn quê xưa:
– Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp một như đường mía lau.
– Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Trông về quê mẹ ruộc đau chín chiều
– Chiều chiều ngó ngược ngó xuôi
Ngó trông thấy mẹ, ngùi ngùi nhớ thương.

Bài học cuộc sống

Đôi khi có một số người lướt qua cuộc đời bạn và ngay tức khắc bạn nhận ra rằng sự có mặt của họ có ý nghĩa như thế nào. Họ đã dạy bạn những bài học, đã giúp bạn nhận ra giá trị của chính mình hoặc trở thành con người mà bạn hằng mơ ước. Có lẽ bạn sẽ không biết được những người này đến từ đâu (bạn cùng phòng, người hàng xóm, vị giáo sư, người bạn mất liên lạc từ lâu hay là một con người hoàn toàn xa lạ. Nhưng khi bạn thờ ơ với họ hãy nhớ rằng trong từng khoảnh khắc họ sẽ ảnh hưởng rất sâu sắc đến cuộc đời bạn. Ban đầu sự việc xảy ra trông có vẻ như kinh khủng, đau khổ và bất công, nhưng khi lấy tấm gương của cuộc đời ra để đối chiếu, bạn sẽ hiểu được là nếu không có những giây phút ấy để bạn vượt qua mọi khó khăn thì bạn khó có thể thấy được tài năng sức mạnh ý chí và tấm lòng của bạn. Mọi việc diễn ra đều có chủ đích mà không có gì gọi là tình cờ hoặc may rủi cả. Bệnh tật, tổn thương trong tình yêu, giây phút tuyệt vời nhất của cuộc sống bị đánh cắp hoặc mọi thứ ngu ngốc khác đã xảy đến với bạn, hãy nhớ rằng đó là bài học quý giá. Nếu không có nó cuộc đời này cũng chỉ là một lối đi thẳng tắp, một con đường mà không hề có đích đến cũng như bạn sống từng ngày mà không hề ước mơ. Thật sự con đường ấy rất an toàn và dễ chịu, nhưng sẽ rất nhàm chán và vô nghĩa. Những người bạn gặp sẽ ảnh hưởng đến cuộc đời bạn. Thành công hay thất bại, thậm chí những kinh nghiệm tồi tệ nhất cũng chính là những bài học đáng giá nhất, sẽ giúp bạn nhận ra gía trị của chính mình. Nếu ai đó làm tổn thương bạn, phản bội bạn hay lợi dụng tấm lòng của bạn, hãy tha thứ cho họ bởi vì chính họ đã giúp cho bạn nhận ra được ý nghĩa của sự chân thật và hơn thế nữa, bạn biết cách rộng mở tấm lòng đối với ai đó. Nhưng nếu ai đó thương yêu bạn chân thành, hãy yêu thương họ một cách vô điều kiện, không phải chỉ đơn thuần họ đã yêu bạn mà chính họ đang dạy bạn cách để yêu. Hãy trân trọng mỗi khoảnh khắc và hãy ghi nhớ trong từng khoảnh khắc những cái mà có thể sau này bạn không còn cơ hội để trải qua nữa. Tiếp xúc với những người mà trước đây bạn chưa từng nói chuyện, và phải biết lắng nghe. Hãy để trái tim bạn biết yêu thương người khác. Bầu trời cao vời vợi vì thế hãy ngẩng đầu lên, tự tin vào bản thân. Hãy lắng nghe nhịp đập của trái tim mình: “Bạn là một cá nhân thật tuyệt vời. Tự tin lên và trân trọng bản thân bạn, vì nếu bạn cũng không tin bạn thì ai sẽ làm điều ấy? ” Hãy sở hữu cuộc sống của bạn và đừng bao giờ hối tiếc về lối sống ấy. Nếu bạn yêu thương ai đó hãy nói cho họ biết, dù rằng sẽ bị từ chối nhưng nó có thể làm cho một trái tim tan nát được đập trở lại.

Định nghĩa từ “ Family”

Tôi va phải một người lạ trên phố khi người này đi qua. “ Ồ xin lỗi”, tôi nói. Người kia trả lời: “ Cũng xin thứ lỗi cho tôi, tôi đã không nhìn cô”. Chúng tôi rất lịch sự với nhau.

Nhưng ở nhà thì mọi chuyện lại khác. Tối nọ, lúc tôi đang nấu bếp thì cậu con trai đến đứng sau lưng. Tôi quay người và đụng vào thằng bé làm nó ngã chúi xuống sàn nhà. “ Tránh xa chỗ khác” – tôi cau mày nói. Con trai tôi bước đi, trái tim bé nhỏ của nó vỡ tan. Tôi đã không nhận ra là mình đã quá nóng nảy.

Khi đã lên giường tôi nghe một giọng nói thì thầm: “ Khi đối xử với người lạ con rất lịch sự, nhưng với con mình con đã không làm như vậy. Hãy đến tìm trên sàn nhà bếp, có những bông hoa đang nằm ở cửa. Đó là những bông hoa mà con trai con đã mang đến cho con. Tự nó hái lấy những bông hoa này: nào hoa hồng, màu vàng và cả màu xanh nữa. Nó đã yên lặng đứng đó để mang lại cho con điều ngạc nhiên, còn con thì không bao giờ thấy những giọt nước mắt đã chảy đẫm lên trái tim bé nhỏ của nó”.

Lúc này thì tôi bật khóc. Tôi lặng lẽ đến bên giường con trai và quỳ xuống: “ Dậy đi, con trai bé nhỏ, dậy đi. Có phải những bông hoa này con hái cho mẹ không?”. Thằng bé mỉm cười: “ Con tìm thấy chúng ở trên cây kia. Con hái cho mẹ vì chúng đẹp như mẹ. Con biết là mẹ thích lắm, đặc biệt là bông hoa màu xanh”.
Thế bạn có biết từ family có nghĩa là gì không?
FAMILY = Father And Mother, I Love You!

Bức tranh tuyệt vời

Một hoạ sĩ suốt đời ước mơ về một bức tranh đẹp nhất trần gian. Ông đến hỏi vị giáo sĩ để biết được điều gì đẹp nhất. Vị giáo sĩ trả lời: “ Tôi nghĩ điều đẹp nhất trần gian là niềm tin vì niềm tin nâng cao giá trị con người.

Hoạ sĩ cũng đặt câu hỏi tương tự với cô gái và được trả lời: “ Tình yêu là điều đẹp nhất trần gian, bởi tình yêu làm cho cay đắng trở nên ngọt ngào, mang đến nụ cười cho kẻ khóc than, làm cho điều bé nhỏ trở nên cao trọng, cuộc sống sẽ nhàm chán biết bao nếu không có tình yêu. ”

Cuối cùng hoạ sĩ gặp một người lính mới trở về từ trận mạc. Được hỏi, người lính trả lời: “ Hoà bình là cái đẹp nhất trần gian, ở đâu có hoà bình là ở đó có cái đẹp. ” Và hoạ sĩ đã tự hỏi mình: “ Làm sao tôi có thể vẽ cùng lúc niềm tin, hoà bình và tình yêu ?… ”

Khi trở về nhà, ông nhận ra niềm tin trong ánh mắt các con, tình yêu trong cái hôn của người vợ. Chính những điều đó làm tâm hồn ông ngập tràn hạnh phúc và bình an. Hoạ sĩ đã hiểu thế nào là điều đẹp nhất trần gian. Sau khi hoàn thành tác phẩm, ông đặt tên cho nó là: “ Gia đình”.

Thật vậy, gia đình là nơi đầy ắp tiếng cười của trẻ thơ, tiếng hát của người mẹ và sức mạnh của người cha. Nơi đó có hơi ấm của những con tim biết yêu, là ánh sáng của đôi mắt tràn đầy hạnh phúc, là sự ân cần, là lòng chung thủy.

Gia đình là ngôi thánh đường đầu tiên cho tuổi thơ học những điều hay lẽ phải, niềm tin và lý tưởng sống.
Đó là nơi chúng ta tìm về để được an ủi, nâng đỡ.
Đó là nơi những món ăn đơn sơ cũng thành mỹ vị.
Đó là nơi tiền bạc không quí bằng tình yêu.
Đó là nơi ngay cả nước sôi cũng reo lên niềm vui hạnh phúc.