Tinh chế-tách

                                         Tách và tinh chế

a.  Tách

Tách rời là tách riêng tất cả nguyên chất ra khỏi hỗn hợp bằng cách tách dần từng chất một. thí nghiệm này khó, đòi hỏi phải chọn hóa chất thích hợp để tách và hoàn nguyên lại chất đó.

Sơ đồ:

v    Phương pháp

Phương pháp vật lí:

–                                                 Phương pháp chưng cất để tách rời những chất lỏng hòa tan vào nhau, có thể dùng phương pháp chưng cất rồi dùng phương pháp ngưng tụ để thu các hóa chất.

–                                                 Phương pháp chiết để tách những chất hữu cơ tan được trong nước với các chất hữu cơ không tan được trong nước.

–                                                 Phương pháp lọc để tách các chất không tan ra khỏi dung dịch.

Phương pháp hóa học:

Chọn những hóa chất thích hợp cho từng riêng chất để tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp, đồng thời chỉ dùng những phản ứng hóa học mà sau khi phản ứng dễ dàng để tái tạo các chất ban đầu.

v    Bài tập ví dụ :

Tách riêng từng khí ra khỏi hỗn hợp khí gồm CH4, C2H4, C2H2 và CO2.

GIẢI :

Nhận xét : CO2 tan trong dd nước vôi trong, CH4, C2H4, C2H2 thì không .

Sơ đồ tách

Lời giải và phương trình phản ứng:

  • Dẫn hỗn hợp khí qua dd Ca(OH)2 dư, thu được ↓ CaCO3

CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 ↓ + H2O

  • Thoát ra ngoài là hỗn hợp khí CH4, C2H4, C2H2 được dẫn qua dd AgNO3/NH3 thì C2H2 bị giữ lại trong ↓ C2Ag2, các khí CH4, C2H2 thoát ra.

C2H2 + 2AgNO3 (dd) + 2NH3 → C2Ag2 ↓ + 2NH4NO3

  • Tiếp tục dẫn hỗn hợp khí CH4, C2H4 qua dd nước Brom thì C2H4 bị giữ lại, CH4 thoát ra ta thu được CH4

C2H4 + Br2 → C2H4Br2

  • Tái tạo CO2 bằng cách nhiệt phân kết tủa CaCO3
  • Tái tạo C2H2 bằng cách cho kết tủa C2Ag2 tác dụng với dd HCl

C2Ag2 + 2HCl → C2H2 ↑ + 2AgCl ↓

  • Tái tạo C2H4 bằng cách cho chất lỏng C2H4Br2 tác dụng với Zn/rượu:

C2H4Br2 + Zn C2H4 + ZnBr2

v    Bài tập tương tự :

Tách rời các khí sau ra khỏi hỗn hợp gồm :

a) NH3, but-1-in, buta-1,3-dien và butan

b) Khí HCl, but-1-in và butan

b.    Tinh chế :

v    Nguyên tắc : Tinh chế là làm sạch hóa chất nguyên chất nào đó bằng cách loại bỏ đi tạp chất ra khỏi hỗn hợp (nguyên chất và tạp chất).

v    Phương pháp : Dùng hóa chất tác dụng với tạp chất mà không phản ứng với nguyên chất tạo ra chất ta hoặc tạo ra chất kết tủa lọc bỏ đi.

Sơ đồ tinh chế :

          Một số phản ứng tách và tái tạo :

Hidrocacbon Phản ứng để tách Phản ứng tái tạo Phương pháp thu hồi
Ankenc=c R-CH=CH2 + Br2 → R-CHBr-CH2Br R-CHBr-CH2Br   R-CH=CH Thu lấy khí anken bay ra (hoặc chiết lấy anken lỏng phân lớp)
Etilen CH2=CH2 CH2=CH2 + H2SO4 →CH3-CH2OSO3H CH3-CH2OSO3H CH2=CH2+H2SO4  
Ankin-1 và axetilen        R-C≡CH 2R-C≡CH + Ag2O->R-C≡CAg+ 2H2O R-C≡CAg+ HCl → R-C≡CH +AgCl↓ Lọc bỏ kết tủa để thu hồi ankin lỏng hoặc thu lấy ankin khí.
Benzen và các đồng đẳng của benzen.     Không tan trong nước và trong các dd khác nên dùng phương pháp chiết để tách.

–         Nếu có anken và ankin thì tách ankin trước bằng dd AgNO3/NH3 vì ankin cũng cho phản ứng cộng với dd Br2 như anken.

v    Bài tập ví dụ :

Ví dụ 1 :

Tinh chế (làm sạch) Propilen có lẫn propin, propan và khí sunfurơ

GIẢI :

Lưu ý : SO2 và C3H6 đều làm cho phản ứng với dd Brom nên phải tách SO2 trước rồi mới dùng dd Brom để tách lấy C3H6 ra khỏi hỗn hợp rồi tinh chế.

v    Bài tập tương tự :

1)Tinh chế C3H8 lẫn NO2 và H2S, hơi nước.

2)Tinh chế C2H6 lẫn NO, NH3, CO2

3)Làm sạch etan có lẫn etilen và làm sạch etilen có lẫn etan.

4) Làm sạch etan có lẫn axetilen và ngược lại.

5)Làm sạch etilen có lẫn axetilen và ngược lại.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: